«Муқамлар сири»

85

Mukam-300x225Дүшәнбә күни Қ.Ғоҗамияров намидики җумһурийәтлик дөләт Уйғур музыкилиқ комедия театрида көрнәклик сәнъәткар, Хәлиқара әхбаратлаштуруш академиясиниң академиги Азат Бурһановниң хатирисигә беғишланған «Муқамлар сири» намлиқ театрлаштурулған программиниң премьериси болуп өтти.

\Муқамлар хәлқимизниң бай музыка сәнъитиниң дурданисидур. Униң тарихи қедимий вә әсирләргә улашқан болуп, уйғур миллитиниң шәкиллиниши билән тарихиға зич мунасивәтлик дәп ейтсақ, мубалиғә болмас. Шуңлашқа болса керәк, һазир миллий театримизда паалийәт елип бериватқан сәнъәткарлиримиз мәзкүр программиға һәртәрәплимә тәйярлиқ көрүпту. Программа Қазақстанниң хизмәт көрсәткән әрбаби Ялқунҗан Шәмиевниң тәсвирий режиссуриси арқилиқ «Миң өй», «Җәңчиләр», «Ома», «Тарим», «Хотән» вә «Орда» намлиқ алтә көрүнүш һәм пролог, эпилог билән ипадиләнди. Бу йәрдә режиссерниң әмгигини алаһидә тилға елишқа әрзийду. Чүнки икки саатқа созулған премьерида иҗра қилинған мәйли нахша-саз яки әвришим уссуллар болсун тамашибинлар тәрипидин гүлдүрлигән алқишлар билән қарши елинғанлиғи, муәллипниң иҗадий издәнгәнлигини көрсәтти. Буниңдин ташқири, адәмни бирдин өзигә җәлип қилидиған сәһниниң һәрбир көрүнүшкә мас безилишниму ейтмай мүмкин әмәс. Бу җәһәттин рәссам Гөзәл Мәмединованиң аянмай тәр төккәнлигини байқашқа болиду.

Әнди хусусән программиға тохталсақ, униң биз жуқурида ейтип өткән көрүнүшләрни униң асасий персонажи — хәлиқ нахшичиси Һапиз (Марат Норузов) бир-бири билән бағлаштуриду. Тәкитләш керәкки, көрүнүшниң башлинишила, йәни сәһнидики юлтузлуқ асманда, йәр шариниң әң үстидә саттар челип, өз хәлқиниң улуқлуғини мәдһийиләватқан Һапиз тамашибинлар қәлбидә чоңқур тәсират қалдурди. Умумән, һәр алтә көрүнүш өз намлириға хас хәлқимиз тарихидин учур бәргән һалда, жуқури дәриҗидә сәнъәткарларниң қайтиланмас маһарити вә таланти арқилиқ тамашибинларға йәткүзүлди. Шундақла бу қоюлумниң утуқлуқ чиқишиға зәмин яратқан униң балетмейстри Хитай Хәлиқ Җумһурийитиниң І дәриҗилик артисти Күрәш Рәҗәп, композитори Қәһриман Иминов вә һәрбир көрүнүшкә миллий алаһидилик беғишлиған «Нава» ансамбли  билән «Рухсарә» уссул ансамбли әзалириға апирин ейтишқа болиду.

Тамашибинларниң муңлуқ муқамлардин бәһримән болушиға нахшичилар Нуралим Варисов билән Луиза Розахунова вә башқилар имканийәт яратқан болса, әнди М.Яқупов намидики 101-мәктәп-гимназияниң 2-синип оқуғучиси Давутҗан Аюпҗанов Һапизға җор болуп муқамларни бабиға йәткүзүп иҗра қилғинида, залдикиләр униңға орунлиридин туруп һөрмәт көрсәтти.

Қисқиси, бу күни сәнъитимизни чәксиз сөйгән тамашибинлар сәнъәт булиғидин қетиқинип су ичкәнлиги шүбһисиз.

Мәшүр САСИҚОВ.