• УЙҒУР АВАЗИ
• 16 Шілде, 2010

Шейит болғанларниң хатирисигә беғишланди

Өткән жилниң 5-6-июль күнлири Үрүмчи шәһиридә йүз бәргән қанлиқ паҗиәниң һәр бир уйғурниң жүригини моҗутқанлиғи чоқум. Буниңдин қазақстанлиқ уйғурларму истисна болғини йоқ. Мәсилән, улар тәрипидин Үрүмчи вақиәсидин йәттә күн өткәндин кейин, Алмутидики «Достық» мәһәллисиниң қәбирстанлиғида нәзир өткүзүлүп, шейит болған қериндашлиримизниң роһиға атап қуръан тилавәт қилинғанлиғи, андин Җумһурийәт сарийида болуп өткән қанлиқ вақиә қурванлирини хатириләш вә зәрдап чәккәнләргә һисдашлиқ билдүрүш митингиси әйнә шуниң рошән көрүнүшидур.

Әнди йеқинда болса, йәни 8-июль күни җумһурийәтлик Уйғур мәдәнийәт мәркизиниң уюштуруши һәм Алмута шәһири вә униң әтрапидики мәһәллиләрдә истиқамәт қиливатқан уйғур җамаәтчилигиниң күч чиқириши билән «Достық» мәһәллисиниң қәбирстанлиғида Үрүмчи вақиәсиниң бир жиллиғи мунасивити билән нәзир өткүзүлди.

Шейитлар роһиға атап қуръан тилавәт қилинғандин кейин, матәм митингини жут мөтивәри, пешқәдәм мәрипәтчи Зерип Молотов ачти. Биринчи болуп сөзгә чиққан җумһурийәтлик Уйғур мәдәнийәт мәркизиниң рәиси Әхмәтҗан Шардинов өз нутқида хәлқимиз үчүн чоң паҗиә болған Үрүмчи вақиәсиниң дуния миқиясида чоң тәвриниш пәйда қилғанлиғини тәкитләп, йүз бериватқан кәң даирилик демократик җәриянларниң мошундақ баш қошуш — нәзирниң өткүзүлүшигә имканийәт яратқанлиғини қәйт қилди вә жиғилғанларни елимиз Конституцияси билән қанунлириға қәтъий риайә қилишқа, тәртип-интизамни сақлашқа алаһидә көңүл бөлүшкә чақирди.

Новәттики натиқ, сәясәтшунас Қәһриман Ғоҗамбәрдиев көпчиликкә ШУАРдики бүгүнки иҗтимаий-сәясий әһвал һәққидә қисқичә әхбарат бәрсә, алим Рабик Исмайилов, Қазақ ихтисат вә консалтинг университетиниң ректори, профессор Әбен Нурманов, Алмута шәһәрлик Бәгләр кеңишиниң рәиси Абдурешит Мәхсүтов вә Қазақстан Уйғур яшлири бирлигиниң рәиси Ришат Азнибақиев Үрүмчи паҗиәсигә бағлиқ өзлириниң пикир-мәвқәлирини билдүрди.

Әнди, бәзи бир аммивий әхбарат васитилириниң мәлуматлириға нәзәр ташлисақ, аридин бир жил өтсиму, Үрүмчи шәһиридики әһвалниң қаттиқ назарәт астида болуватқанлиғини көримиз. Мәсилән, «26-июньдин башлап, шәһәрдики кәчки базарлар вә башқиму кечиси ишләйдиған мәһкимиләр вақитлиқ йепилған, — дәп язиду «Известия-«Казахстан» гезити мошу жилниң 9-июль күни йоруқ көргән санидики «Үрүмчи савақлири» намлиқ мақалида. — Шәһәр кочилириға, җәмийәтлик транспорт васитилиригә вә башқиму җайларға 40 миңдин ошуқ видеокамера орнитилған. Шундақла шәһәрдә террористларға қарши һәрикәт қилидиған полиция хадимлири паалийәт елип бериватиду. Бу һәрикәтлири арқилиқ Хитай һөкүмити бир жил илгири йүз бәргән Үрүмчи вақиәсиниң йәнә қайтиланмаслиғиниң алдини еливатиду... Амма, шуниңға қаримай, һаят давамлишиватиду. Тирикчиликму өз йолида кетип бариду. Һазир кочилар, адәттикидәк, адәмләргә лиқ толған. Амма өткән жилниң 5-июль күни шәһәр турғунлириниң қәлбигә селинған яриниң хелә вақитқичә сақаймайдиғанлиғи ениқ».

Әнди өзимизниң намидин қошидиғинимиз шуки, Худайим кәлгүсидә мундақ қанлиқ тоқунушлардин сақлисун. Бизниң хәлқимиз, асасий җәһәттин, мошундақ тоқунушларниң тәрәпдари әмәс. Һәммә нәрсини әқил таразисиға селип, йешиш тәрәпдари. Нәзиргә қатнашқан бир йерим миңдин ошуқ адәмниң пикри шундақ болди десәк, хаталашмиған болимиз дәп ойлаймән

Бәхтишат СОПИЕВ.

СҮРӘТЛӘРДӘ: 1. Әвезов наһийәлик мечитниң наиб имами Серикхан һаҗи қуръан тилавәт қиливатиду. 2. Қуръан оқулуватқан пәйт.